Michael Wolbers van stichting Zinderen heeft een duidelijke boodschap: de buitenruimten rondom zorglocaties moeten voor de bewoners veilig, toegankelijk, uitdagend zijn. Daarnaast moet het voor hun familie en vrienden, de medewerkers én voor de mensen die in de buurt wonen, uitdagend zijn. Kortom de moeite waard zijn om er heen te gaan. Bewegen door beleving is het motto. ‘We willen een buitenruimte realiseren die mensen mentaal en fysiek in beweging brengt én verbindt. Met elkaar, met de buurt, met jong en oud. De Zindertuin is het middel om mensen te verbinden en te laten bewegen. Hier ontstaat verbinding met de buurt en mensen uit de buurt.’ Michael is actief in onder andere de provincie Overijssel. Zo is hij met verschillende zorgorganisaties, onder andere Carintreggeland, Zorgaccent en Trivium Meulenbeltzorg, bezig om in de omgeving plekken te realiseren waar bewoners van woonzorgcentra zelfstandig of onder begeleiding van professionals, familie en vrijwilligers kunnen ontmoeten, bewegen, afleiding hebben. ‘In Almelo bijvoorbeeld is de eenzaamheid onder ouderen best groot. Ongeveer 40 procent heeft regelmatig gevoelens van eenzaamheid. Dan kun je wel nagaan hoe het is als daar ook een zorgvraag bij komt. We proberen door de omgeving rondom zorglocaties zo in te richten dat er meer ruimte is voor beweging op maat. Naast dit fysieke onderdeel, zijn we met meerdere partijen in gesprek om dit uit te breiden en zo een gezondere stad te krijgen.‘

Meer welzijn in het leven
Dit doen ze door op verschillende plekken de ideale leefomgeving te realiseren. Groene plekjes waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, waar je kunt bewegen en waar iets te beleven is. De ideale leefomgeving is niet specifiek gerelateerd aan leeftijd, maar om de individuele wensen en behoefte van mensen zoveel mogelijk in die omgeving tot uiting te laten komen. Dit om isolement te doorbreken en eenzaamheid te verminderen. Op tien plekken willen Michael samen met de zorgorganisaties dit doen en gaan ze activiteiten op maat aanbieden. ‘Die plekken en activiteiten moeten dan wel overzichtelijk en vindbaar zijn. Nu zijn we samen met studenten van het HBO uit Enschede bezig met een haalbaarheidsonderzoek voor een gebruikersvriendelijk product voor de doelgroep. Door middel van technologie die het menselijke aspect niet uit het oog verliest, willen we meer, sneller en specifieker aansluiten bij de behoeften van de ouderen en andere mensen die zich in deze leefomgeving bevinden. We zijn begonnen met drie ambassadeurs op zorglocaties waar de ideale leefomgeving voor een deel of grotendeels is gerealiseerd.’ Deze pilot noemen ze ‘Ouderen Willen Welzijn’. Want volgens Michael willen en verdienen veel ouderen meer welzijn in het leven. En om dit te realiseren, zetten ze ook andere doelgroepen in die een hulpvraag hebben. Zo krijg je een kruisbestuiving van verschillende groepen die elkaar helpen en weer zingeving ervaren.



 

Zorghovenier
Huis Eugeria, een locatie van zorgorganisatie Carint Regelland, is één van de plekken waar de ideale leefomgeving bijna volledig is gerealiseerd. ‘Hier kunnen bewoners en mensen uit de omgeving genieten van een prachtige binnentuin met beleving en beweging voor iedereen. De kruisbestuiving is dat jongvolwassenen met een beperking volledig dagbesteding krijgen op de zorglocaties en de zorg op die manier ontlasten. ‘Cliënten die affiniteit met dieren hebben, verzorgen ze en doen het onderhoud. Professionals van de stadboerderij doen de medische verzorging. Cliënten met gevoel voor huishoudelijke hulp, helpen bij het ramen wassen, koken, bereiden het eten en de maaltijden voor en doen andere huishoudelijke klusjes. Dit ook allemaal op maat, aansluitend bij de interesses, competenties en ambities van de cliënten. Sommige jongeren koken en anderen doen het tuinonderhoud.  Dit alles ontlast de zorgprofessional waardoor zij meer kwaliteit tijd hebben voor de bewoners’, vertelt Michael. ‘We zijn nu bezig met het ontwikkelen en  implementeren van de zogeheten ‘zorghovenier’. Deze moet wel de juiste competenties hebben en wordt daarin door ons geschoold. Hij of zij haalt bijvoorbeeld bewoners op om te gaan moes-tuinieren, en gaat leuke dingen of kleine klusjes buiten met hen doen. Ook peilen ze bij de bewoners waar zij behoefte aan hebben, wat zij graag doen en leuk vinden.’

Meer buiten
Michael is ervan overtuigd dat buiten gerelateerde (tuin) activiteiten bijdragen aan het welzijn van mensen. ‘Buiten zijn is goed voor lichaam en geest. Zeker voor mensen met een zorgbehoefte. En als bewoners buiten zijn, vragen ze geen zorg.’ Hij probeert ook zoveel mogelijk mensen met dezelfde interesses bij elkaar te brengen. ‘Als nu blijkt dat er op een bepaalde locatie in Almelo twee mensen graag naar een museum willen en op de andere locatie er ook nog drie zijn die dat willen. Dan halen wij deze mensen bij elkaar en gaan erop uit. Hier kunnen ook vitale bewoners uit de wijk bij aansluiten die dan op dat moment meteen vrijwilliger zijn en ook van de activiteit zelf genieten.’ Michael merkt dat deze aanpak werkt. Je creëert op deze manier wederkerigheid. ‘We horen terug van kinderen dat hun vader of moeder vrolijker is, beter slaapt en meer geniet. Ook het personeel merkt dit. Door passende activiteiten aan te bieden die mensen vroeger ook deden gaan ze makkelijker, langer, en vaker naar buiten. En als mensen buiten zijn, dan vragen ze minder of geen zorg en is er binnen meer tijd voor de overige ouderen. Onze doestelling met ‘Ouderen Willen Welzijn’ is om mensen meer buiten te brengen.’

Prikkelende omgeving
Michael wil van de buitenruimten fijne plekken maken. ‘Als je als oudere zelfstandig woont en een huisdier of moestuin hebt, vinden de kleinkinderen het leuk om langs te komen. Maar als je als oudere in een verpleeghuis komt, heb je dat heel vaak niet. Dat proberen we weer voor elkaar te krijgen. Zo leggen we moestuinen aan waar ook kinderen van de basisschool gebruik van kunnen maken. Ik wil ook zorgen dat er dieren zijn. Dan wordt het leuk om bij opa en oma op bezoek te gaan. Er moet meer aandacht komen voor de beleving, dus zorg voor een prikkelende omgeving.’

Michael geeft aan dat als je een plek creëert voor kinderen, dit er ook voor zorgt dat de ouderen naar buiten gaan. Meestal is er in de buurt een kinderdagverblijf of basisschool die wel één keer per week met de kinderen wil komen als er voldoende te beleven en te doen is. ‘Als er reuring is, willen ze wel meedoen.’ Michael zoekt naar allerlei manieren om meer activiteiten mogelijk te maken. ‘We zoeken bijvoorbeeld sponsoren voor een eenmalige actie of dienstverlening. Als de supermarkt of restaurant één keer per jaar het kerstdiner of het paasdiner verzorgt, scheelt dat een zorgorganisatie geld. En dat geld kunnen ze dan weer inzetten voor andere activiteiten. Ieder heeft er baat bij.’ Hij ziet een rol voor de zorgverzekeraar. Zorgorganisaties zien het belang van ‘Ouderen Willen Welzijn’ steeds meer in en investeren in welzijn voor de bewoners. ‘Het ultieme doel zou zijn als zorgorganisaties bij het zorgkantoor geld kunnen aanvragen voor dit concept om naast zorg zo het welzijn te kunnen bekostigen. Net zoals er nu per bewoner geld is voor de zorgzwaarte ZZP. Want als het welzijn op een hoog niveau is, dan daalt de zorgvraag is mijn ervaring.  Iedereen wil meer welzijn en dat doet ieder vanuit zijn eigen expertise. Als je elkaar wat gunt en de krachten bundelt kun je veel betekenen voor mensen. En doe je het echt samen.’