Onderzoek naar het effect van nieuwe woonvormen voor ouderen is schaars. Tijdens het vorige jaarcongres van ZorgSaamWonen kwam het belang van gedegen effectstudies aan de orde. Als je in de contacten met gemeenten, zorgkantoren, financiers en woningcorporaties hard kunt maken hoeveel een specifieke woonvorm oplevert voor het tegengaan van eenzaamheid, uitstel van de zorgvraag en besparing op zorgkosten (Wmo/Wlz), lopen zij misschien net wat harder om een nieuwe woonvorm mogelijk te maken. Voor Alfons Fermin, onderzoeker bij Fermin Onderzoek & Advies was de discussie tijdens het congres aanleiding om op zoek te gaan naar de effectstudies die de afgelopen jaren verricht zijn en de resultaten op een rij te zetten.

Onderzoek naar verschillende woonvormen
Met de onderzoeken die door de deelnemers aan het jaarcongres genoemd waren als startpunt, heeft Fermin een quick-scan gedaan naar effectstudies en kosten-batenanalyses van verschillende woonvormen. Hij keek naar onderzoeken naar woonzorginitiatieven voor ouderen met een intensieve zorgvraag, thuishuisprojecten, woonservicegebieden, bewonersbedrijven, gemeenschappelijke woonvormen en revitaliseringsmethoden voor wooncomplexen. Bij de bespreking van de effectstudies stelt hij twee vragen centraal: wat voor inzichten bieden ze in de meerwaarde van de onderzochte woonvormen en welke leerpunten bieden ze voor de evaluatie van de effecten van dergelijke woonvormen?

Aanzet voor meer onderzoek
In zijn quick-scan beschrijft Fermin zo’n tien studies naar de meerwaarde van woonvormen voor ouderen. De onderzoeken zijn zeer verschillend van aard en geven een beeld van de mogelijkheden die er zijn om effecten te evalueren en wat voor inzichten dat op kan leveren. Er zijn maar een paar echt gedegen studies gedaan zoals twee lopende onderzoeken naar kleinschalige woonvormen voor mensen met dementie,  de kostenbatenanalyse van een Thuishuis, de uitgebreide studie naar woonservicegebieden en de kostenbatenanalyse van het  project Samen & Anders in Rotterdam. De belangrijkste conclusie die Fermin trekt is dat effectonderzoek de mogelijkheid biedt om de maatschappelijke meerwaarde van een woonproject aan te tonen en de verdeling van kosten en baten in beeld te brengen én dat dit type
onderzoek nog maar weinig gedaan wordt.

In een tijd waarin er steeds meer woonprojecten voor ouderen ontwikkeld worden, lijkt het logisch om het onderzoek naar de effecten uit te breiden. Peter Prak van Knarrenhof Nederland pleit al jaren voor een groot onderzoek naar het effect van een Knarrenhof op het welbevinden van bewoners. Tot op heden lukt het hem niet om financiers voor het onderzoek te vinden. De quick-scan van Fermin ondersteunt zijn pleidooi en geeft nuttige inzichten voor de opzet van een goede effectstudie.

Lees het artikel van Alfons Fermin: 'Nut en noodzaak van onderzoek naar de meerwaarde van woonvormen voor ouderen'

ZorgSaamWonen Congres op 9 december
Op 9 december kun je kennismaken met diverse initiatieven voor nieuwe woonvormen voor ouderen en kwetsbaren. Voor meer informatie en aanmelden kun je terecht op de website van het ZorgSaamWonen Congres.