Matchmakers

De proeftuin past bij de activiteiten waar Cordaan al langere tijd mee bezig is, met als doel om ouderen te ondersteunen bij hun zelfredzaamheid, legt Anna uit. “We werkten al langer samen met Burennetwerk waarbij ‘goede buren’ - vrijwilligers die zich aanmelden als ‘goede buur’ - worden gekoppeld aan buurtbewoners met een concrete hulpvraag. Dat kan een praktische vraag zijn, zoals een lamp ophangen of een sociale vraag, zoals gezelschap bieden. Als de verpleegkundige bijvoorbeeld merkt dat mevrouw Jansen behoefte heeft aan iemand die met haar een kop koffie wil drinken, dan kan daarvoor een goede buur worden gezocht.” Lukt de hulpvraag niet met een ‘goede buur’, dan schakelt de wijkverpleegkundige de ‘Matchmakers Informele zorg-service’ van Cordaan in die verder kijkt in een breder informeel netwerk.

Zo werkt Cordaan, naast Burennetwerk, samen met Stichting Oud geleerd, Jong Gedaan, waarbij studenten colleges geven aan senioren over ontwikkelingen in de wetenschap. Ook heeft Cordaan een samenwerkingsverband met Stichting Senioren Student, waarbij studenten aan senioren worden gekoppeld om hen gezelschap te houden of te helpen. Verder is er aandacht voor kunst en organiseert Cordaan samen met musea activiteiten. “We maken daarbij veel gebruik van wat de stad te bieden heeft.”

Daghuis en digitale dagbesteding

Toen Cordaan startte met het programma is de Amsterdamse zorgorganisatie onder meer begonnen met het Daghuis. Anna licht dit toe: “Het Daghuis is een plek tussen de dagbesteding en verpleeghuis in. Ouderen kunnen er ook ’s avonds en in het weekend terecht. Het ontlast de mantelzorger.” Ze vertelt enthousiast verder: “We zijn binnen de hele dagbesteding begonnen met het platform Digitale Dagbesteding, inmiddels ook voor cliënten thuis. We bieden er een weekprogramma aan vol activiteiten. Het is interactief. Musea bieden bijvoorbeeld online rondleidingen aan. Zo halen we de buitenwereld naar binnen.”

Alledaagse Attendheid

Kortom, Cordaan maakt volop gebruik van het aanbod van de stad en probeert zoveel mogelijk ouderen te bereiken. Anna: “We zagen dat er nog veel meer mensen bereikt moesten worden. Met de formele en informele organisaties hebben we nagedacht hoe we meer verbindingen in de buurt konden leggen, zoals met de horeca, de moskee en de kapper. Er zijn zo veel van deze ‘attente plekken’ in wijken en buurten te vinden, die kunnen bijdragen aan het langer en prettiger thuis wonen. Zo is de Proeftuin ontstaan waarin diverse formele organisaties samen werken. Naast Cordaan zijn dat welzijnsorganisatie Combiwel, Voor Elkaar in Zuid, Buurtteam De Pijp, Stadsdorp de Pijp, Stadsdorp Rivierenbuurt, Stichting Lana en het Ben Sajet Centrum. Placemakers en later Bureau 31Volts zijn betrokken bij het ontwikkelen van de aanpak. Gemeente Amsterdam en het Agis Innovatiefonds ondersteunen de Proeftuin.

Thuiscoach

De deelnemende organisaties zagen dat veel ouderen de weg naar - de vele - voorzieningen niet weten te vinden. Ook zijn er genoeg ouderen die kwetsbaar zijn of worden en de regie niet meer kunnen houden. “Er wordt in sommige gevallen dan een te groot beroep gedaan op de zelfredzaamheid van mensen”, vervolgt Anna. “We zijn daarom vanuit de proeftuin begonnen met een thuiscoach, Nicole Stoffelen. Zij komt bij mensen thuis en bespreekt hun wensen aan de hand van vijf punten: wat kan en wil de oudere? Wat kan het netwerk hierin betekenen? Wat voor hulpmiddelen zijn nodig? Wat kan de wijk doen? En tot slot, wat zouden formele zorgverleners kunnen toevoegen? Thuiscoach Nicole gaat uit van de kracht van de oudere en legt verbindingen.” Vanuit een vrije rol kan de thuiscoach verbindingen leggen met buurtbewoners en wijkorganisaties en zo een netwerk ontwikkelen.

Zorg- en welzijnsvragen

Inmiddels heeft de thuiscoach al 65 ouderen bezocht. In vijf gevallen betrof het een zorgvraag, de overige zestig waren meer welzijnsvragen. “We lossen veel te veel op vanuit zorg”, zegt Anna. Ze geeft het voorbeeld van een oudere die graag vazen maakte. Na een gesprek met Nicole kwam ze tot de conclusie dat ze zelf wel cursussen kon gaan geven. Dat doet ze nu en dat is een groot succes. “Zo’n oudere moet je niet naar de dagbesteding sturen, maar juist helpen om zelf actief bezig laten zijn.” Anna geeft nog een voorbeeld. Een oudere heer die eenzaam was, is nu assistent huismeester en helemaal opgebloeid. Ook was de thuiscoach een tijdje terug bij een oudere Ghanese man op bezoek die schulden had. Zij hielp hem met het vinden van een andere woning. Hij had geen netwerk dat hem kon helpen. Ze liep weliswaar tegen de nodige bureaucratie aan, maar uiteindelijk is het gelukt en is er veel ellende voorkomen.

Onderzoek

Het Ben Sajet Centrum doet onderzoek naar de activiteiten binnen de Proeftuin: Hoe worden verbindingen gelegd? Wat zijn voorwaarden voor ‘alledaagse attentheid’? Wat zijn die attente plekken en hoe kun je ze behouden en versterken? Hoe werken de verschillende organisaties samen? En hoe kan de functie van de thuiscoach organisatorisch en financieel ingebed worden?

Anna: “Met een sociaal design bureau zijn we bezig om de geleerde lessen te borgen. We willen een toolbox maken. En mogelijk de ervaringen inzetten bij de Lang Leven Thuisflats. We gaan beginnen met het aanstellen van een thuiscoach bij één van deze flats.” Aan ideeën geen gebrek. ZorgSaamWonen kijkt halsreikend uit naar de resultaten van het onderzoek en zullen het blijven volgen en beschikbare informatie delen.

Leestips

Rapport ‘d Oude Raai: Tussentijdse inzichten.

Ben Sajet Centrum Proeftuin d’ Oude Raai

Cordaan, Matchmaker Informele zorg

Cordaan, Daghuis

Cordaan, platform Digitale Dagbesteding

Ben Sajet Centrum, Programma Alledaagse Attentheid  

ZorgSaamWonen-artikel, Naar een Lang Leven Thuisflat