Ouderen vinden veiligheid belangrijk bij het langer thuis wonen, zo staat in de 'meetlat' opgesteld door ouderenplatform BeterOud. Toch ondernemen ouderen zelf weinig actie om hun huis veiliger te maken. Vanuit de bewustwordingscampagne ‘Lang zult u wonen’ is onderzoek gedaan in hoeverre mensen zich voorbereiden op het zelfstandig blijven wonen.

Uit onderzoek onder ruim 3.000 mensen van 55 jaar en ouder blijkt dat 85 procent rekening houdt met het langer zelfstandig thuis wonen maar dat 68 procent van de ondervraagden geen actie onderneemt om veiliger of comfortabeler te wonen. Het 'rekening houden met’ leidt volgens de onderzoekers dus niet tot het ondernemen van actie. Er is een kloof tussen denken en doen. 

Mensen in actie 

Corporatie BrabantWonen en zorgorganisatie BrabantZorg lukt het om mensen in actie te krijgen. Zij zochten naar een manier om mensen in de wijk te informeren over veiligheid. Zeker nu mensen langer zelfstandig blijven wonen is het belangrijk dat zij dit zo prettig en veilig mogelijk kunnen doen, vinden beide organisaties. Een stukje bewustwording hoort daar dan bij. Samen met andere organisaties zoals de brandweer, het welzijnswerk, zorgorganisaties en corporatie Mooiland hebben ze een programma ontwikkeld om voorlichting te geven over domotica, veiligheid, valpreventie en voeding. Het gaat om informeren en bewustwording. 

Veilig Prettig Thuis 

De organisaties startten drie jaar geleden het project ‘Prettig Thuis', dat sinds een jaar ‘Veilig Prettig Thuis’ heet. Want veiligheid is een thema waar mensen toenemende belangstelling voor hebben. "Eenvoud is onze kracht", zegt Ad Sterkens van BrabantWonen. "We blijven dichtbij de mensen. We hebben niets te verkopen maar willen bijdragen aan bewustwording. Mensen hebben er écht iets aan. Laagdrempelige informatie met praktische tips en veel interactie. We werken samen met verschillende organisaties zonder aan de identiteit van hen te komen, aldus Bernadette Hoefs van BrabantZorg. Ad licht toe: "We werken samen met gesloten beurzen, de organiserende partij, bijvoorbeeld KBO, wijkraad, wijkstichting, dorpsraad, zorgcoöperatie, nodigt haar achterban uit en regelt de locatie en een kopje koffie. Wij leggen de verbinding met deskundige gastsprekers, verzorgen de flyers en de uitnodiging." 

Try-out presentatie 

Voordat de presentatie beschikbaar is voor de doelgroep, wordt er een try-out verzorgd voor de organiserende partijen om de presentatie op inhoud te beoordelen en de wijze waarop de presentatie wordt ontvangen. "Op deze manier zijn wij er zeker van dat de informatie aansluit bij de behoefte van de luisteraars. Zo gaven we een try-out van een presentatie over voeding. Toen vroeg iemand van de dorpsraad welke vitamines hij precies mist als hij kant-en-klaarmaaltijden at. Dat vonden we een goede vraag, die hebben we toegevoegd aan de presentatie. Veel mensen bleken zich dat inderdaad af te vragen." 

Brandveiligheid 

Brandveiligheid is ook zo’n onderwerp waar mensen vragen over hebben. Niek van Boven, accountmanager risicobeheersing brandweer Brabant Noord en een aantal collega’s van hem verzorgen de presentaties over brandveiligheid. "Brand is vooral te wijten aan menselijk gedrag. Voorkomen, dat is onze boodschap. Dus geen mobieltjes ‘s nachts opladen. Ook vat synthetische kleding nog wel eens vlam tijdens het koken. Wij adviseren ouderen, die bijvoorbeeld slecht ter been zijn om een draadloze rookmelder ook bij de buren te plaatsen", aldus Niek. De bezoekers doen regelmatig echt iets met de adviezen die ze horen op de bijeenkomsten. "Mensen spreken elkaar er op aan. Dan zeggen ze inderdaad tegen de buurman dat hij ook een rookmelder moet plaatsen en dat ze elkaar zo kunnen helpen." 

Top drie 

Bernadette: "De meeste mensen willen voorlichting over inbraakpreventie, brandpreventie en valpreventie. Dat is wel de top-drie. Maar we laten de mensen zelf aangeven waar zij voorlichting over willen. Zoals over veiligheid in de buurt, het leefbaar maken van de woonomgeving." Ad vult aan: "Er kwam ook een vraag over wat er gebeurt als iemand geheugenverlies krijgt. Samen met het Alzheimercafé hebben we een presentatie gemaakt over dit thema. En dan ingestoken op de buurt: dus wat kun je doen als je buurman vergeetachtig wordt of beginnende dementie heeft." Juist over die voorfase van dementie is weinig bekend, vinden zowel Ad als Bernadette. 

Mensen bij elkaar brengen 

"We geven ook voorlichting in zorglocaties van BrabantZorg. Op die manier brengen we mensen van aanleunwoningen en mensen die in een woonzorgcomplex wonen bij elkaar. Dat werpt vruchten af want mensen komen elkaar daarna weer op straat of elders tegen en kennen elkaar dan. Het mes snijdt aan vele kanten. Dit project sluit helemaal aan bij de beleidsvisie van BrabantZorg en BrabantWonen waarin staat dat we mensen in hun vitaliteit willen stimuleren." Ad en Bernadette gaan nog wel even door met dit project. "We stoppen pas als het niet meer nodig is." 

Compliment 

"Het allermooiste compliment dat we krijgen is als mensen zeggen – en dat doen ze regelmatig – 'we hebben niet het idee dat we naar een presentatie hebben geluisterd maar we hadden een gezellige middag en hebben ook nog wat geleerd'." En volgens Ad en Bernadet ondernemen mensen vaak actie om het huis aan te passen. Het project helpt om de kloof tussen denken en doen te verkleinen. 

Dit artikel is verschenen in Stedebouw en Architectuur Bouw en Zorg 2019. Lees meer van Stedebouw en Architectuur in de bibliotheek.